Օգտակար է արդյո՞ք մինչև դպրոց հաճախելը երեխայի տարվածությունը համակարգչով, թե՞ ոչ

0

Image BlogՀամակարգիչները, ինչպես և ամեն ինչը մեր առարկայական աշխարհում, ունեն իրենց լավ ու վատ կողմերը: Համակարգիչների ազդեցությունը երեխաների ֆիզիկական և հոգեկան զարգացման վրա երկակի է:
Առաջին հարցը, որին բոլոր ծնողները պետք է անդրադառնան, հետևյալն է. ե՞րբ երեխային «ծանոթացնել» համակարգչի հետ: Մասնագետների կարծիքներն այստեղ բաժանվում են 2 խմբի:
Նրանցից ոմանք կարծում են, որ երեխաները որքան ավելի վաղ առընչվեն համակարգչի հետ, այնքան ավելի լավ պատրաստված կգնան դպրոց: Իսկ մասնագետների մյուս խումբը կարծում է, որ տեխնիկայով հագեցած մեր դարաշրջանում համակարգչով զբաղվելը չափազանց վաղ է մանկահասակ երեխաների համար: Փորձենք պարզել «տեխնո-փոքրիկ» երևույթի առավելութոյւններն ու թերությունները:

Image Blog

Առավելությունները

Մանր մոտորիկայի զարգացում: Ստեղնաշարի սեղմումներն ու մկնիկի օգտագործումը փոքրիկների ձեռքերին և մատներին նույնքան օգուտ են, որքան մատներով նկարչությունն ու doodling-ը, սակայն առանց վերջիններիս հատուկ ստեղծագործական գեղարվեստական տարրերի: Այդ մանր շարժումները զարգացնում են նաև աչք-ձեռք կոորդինացիան, որի պտուղները կքաղեն ավելի ուշ, երբ սկսեն գնդակ բռնել, մկրատ օգտագործել և խորամանկ puzzle-ներ հավաքել:
Պատճառը հետևանքից տարանջատելու կարողություն: Գաղտնիք չէ, որ փոքրիկները սիրում են խաղալ այն խաղալիքներով, որոնք կարող են «խաղացնել» այնպես, ինչպես pop-up գրքերը և լծակներով, անջատիչներով ու կոճակներով առարկաները: Ահա թե ինչու են երեխաները սիրում համակարգչով զբաղվել. նրանք սկսում են հասկանալ, որ երբ սեղմում են նշանի կամ պատկերի վրա (հնարավոր է նույնիսկ, ճիշտ տառը կամ գույնն ընտրելով), ինչ որ բան տեղի է ունենում:

Image Blog

Թերությունները

Քիչ «մարդկային» ժամանակ: Համակարգչային խաղերը կարող են լինել ինտերակտիվ, սակայն, որպես կանոն, միայն օգտագործողի և էկրանի միջև: Բայց մարդիկ, հատկապես փոքր երեխաները, կարիք ունեն հաղորդակցվելու այլ մարդկանց հետ, որպեսզի զարգացնեն էմպատիկ հատկությունները, սոցիալական հմտություններ ստեղծեն և, ի վերջո, դեմ-առ-դեմ ուրախություն փոխանցեն ու շփվեն:
Պրակտիկ մոտեցման պակաս: Փոքր երեխաները իրենց շրջապատող աշխարհը ճանաչելու համար ամեն ինչ շոշափում են ու ամեն ինչի մեջ ընկնում են: Դա կարող է լինել ավազը դույլի մեջ դատարկելը և հակառակը, մի քանի իրեր միմյանց վրա դնելն այնպես, որ դրանք չընկնեն, կամ ցեխ ստանալու համար ջուրը փոշու հետ խառնելը և այլն: Իսկ հնարավո՞ ր է դրանք անել համակարգչի էկրանին: Ահա այստեղ է, որ երեխաների պրակտիկ հմտությունների ուսուցումը բախվում է բարձր տեխնոլոգիաների «ֆիզիկական անգործությանը»:

Image Blog

Չափից շատ լարվածություն: Փոքրերի համար շատ հեշտ է գերլարվել զգայական էֆեկտներով` բարձր ձայն, մուգ գույներ, թարթող լույսեր և այլն: Այդ ամենը երեխաներին դարձնում է գերզգայուն ու բռնկվող: Եթե փոքրիկը համակարգչի էկրանին երկար գամված լինելուց հետո դառնում է արագ բռնկվող և հեշտ խոցելի, ապա անհրաժեշտ է պակասեցնել համակարգչով զբաղվելու ժամերը: Փոխարենը, լավ կլինի, ավելի շատ ժամանակ տրամադրել ավանդական զբաղմունքներին` գիրք կարդալ, ավազից ամրոց և պլաստիլինից կենդանիներ պատրաստել: Մեկ այլ պոտենցիալ վտանգն այն է, որ համակարգչային վառ ազդակներից շատ կախված լինելը հետագայում դժվարացնում է կենտրոնացումը ավելի հանգիստ զբաղմունքների վրա՝ ինչպիսիք են, օրինակ, գիրք կարդալը, նկարելը: Կարող են բարդություններ առաջանալ նաև ոչ-բարձր տեխնոլոգիաներով ուսուցման ընթացքում ուսուցչի խոսքին կամ գրատախտակին ուշադրության սևեռման հետ կապված:

Image Blog

Չափից շատ նստակյաց ժամանակ: Անշուշտ համակարգիչները խթանում են մտածողության զարգացումը, սակայն, փոքր երեխաներին անհրաժեշտ է շարժման մեջ լինել: Ֆիզիկական խաղերը նրանց աճի հիմքն են, դրանք օգնում են ամրացնել մկանները և երեխաների համար իրենց մարմնի հնարավորությունները պարզելու հիմնական միջոցն են հանդիսանում: Մանուկ հասակում ձեռք բերված սովորությունները հետագայում ստանձվելիք դերերի լավ մոդելներ են հանդիսանում: Էկրանային ժամանակը սահմանափակելն ի օգուտ ամենօրյա ֆիզիկական ակտիվության մեծացման` երեխաների զարգացման կարևորագույն գրավականն է: Համակարգչի էկրանն ամենօրյա ֆիզիկական խաղերով, պարերով ու «կենդանի» շփումներով փոխարինելն արդյունավետ կլինի ցանկացած մանկահասակ երեխայի համար թե տվյալ պահին, թե հետագայում:

Image Blog
Share.